miejsce praktykiO mniePublikacjeŻyciorysUlubione linkiKontakt do mnieGaleria obrazówTematyka
Poradnictwo w zakresie chorób wątroby i przewodu pokarmowego
Badania endoskopowe w rozpoznawaniu chorób zakaźnych przewodu pokarmowego

Badania endoskopowe  w diagnostyce i leczeniu chorób zakaźnych i infestacji pasożytniczych.

 

Dr n.med. Patryk Smoliński

 

 

Duży postęp w rozwoju obrazowych metod diagnostycznych jaki obserwujemy w ostatnich latach i ich coraz szersza dostępność  w poszczególnych działach medycyny istotnie rzutuje na ich wszechstronne wykorzystanie w sposób klasyczny, a często również po unowocześnieniu w przypadkach wcześniej niewskazanych , a nawet przeciwwskazanych do ich przeprowadzenia. Aktualnie- przy rutynowym stosowaniu standaryzowanych metod dezynfekcji- nie uważa się za przeciwwskazanie do przeprowadzenia badań endoskopwych nosicielstwo antygenu HBs czy zakażenie wirusem HIV, co do dziś często jeszcze pokutuje wśród niektórych ośrodków gastrologicznych czy pulmunologicznych. Z gruntu bowiem każdego pacjenta powinno się traktować jako osobę potencjalnie zakażoną i nie do wyobrażenia jest posługiwanie się sprzętem suboptymalnie wysterylizowanym.  Badania endoskopowe w świetle nowoczesnej wiedzy medycznej należą niewątpliwie do jednych z najczęściej wykorzystywanych w rutynowej diagnostyce różnych schorzeń oraz dolegliwości,. W zasadzie opisanie wad i zalet tych metod badawczych w krótkim artykule jest zadaniem niełatwym. Wynika to głównie z szerokiego ich zastosowania, wielu wskazań i wysoko ocenianej przydatności zarówno w diagnostyce, monitorowaniu jak i leczeniu. Choroby zakaźne ze względu na swój interdyscyplinarny charakter znajdują swoje diagnostyczno-terapeutyczne odbicie w praktycznie wszystkich gałęziach medycyny. To istotnie przekłada się również na sposób diagnostyki tych dziedzin medycznych, w których szeroko wykorzystuje się zarówno rutynowo dostępne metody obrazowe (zdjęcia rentgenowskie, obrazy USG) , jak również wykorzystywane tylko w diagnostyce schorzeń z danego kręgu metody specjalnie dla nich zmodyfikowane. Szczególnie szerokie urozmaicenie sposobu  wewnętrznego wziernikowania spotykamy właśnie wśród badań endoskopowych. Największe znaczenie w diagnostyce chorób zakaźnych przypisuje się metodom obrazującym narządy rurowe takie jak przewód pokarmowy, układ oddechowy oraz narządy moczowo-płciowe.

Dziś trudno już sobie wyobrazić dokładną diagnostykę schorzeń i objawów pochodzących z przewodu pokarmowego   bez wykonania endospkopii. Przewód pokarmowy często stanowi miejsce siedliskowe drobnoustrojów, których patogennego działania nie sposób określić innymi metodami niż badania endoskopowe. Zależnie od lokalizacji interesujących lekarza odcinków przewodu pokarmowego badanie to przeprowadza się w zakresie górnego lub dolnego odcinka przewodu pokarmowego .

Endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego, potocznie zwana gastroskopią, a dokładnie esofago-gastro-dudenoskopią , jest metodą pozwalającą na obrazowanie  górnej części przewodu pokarmowego do więzadła Treitza , co u dorosłego mężczyzny stanowi ok 70-80cm odcinek od linii zebów. Pomijając bogaty zbiór patologii zlokalizowanych na tym odcinku w diagnostyce chorób zakaźnych podobnie ocenia się wygląd błony śluzowej, jej strukturę, barwę, czynność motoryczną, wydzielinę. Szczególnie częste wśród pacjentów z nabytymi niedoborami odporności obserwowane są zakażenia oportunistyczne, jak grzybicze, wirusowe czy bakteryjne zapalenia przełyku. W przebiegu przewlekłego zakażenia wirusem C lub B zapalenia wątroby i rozwiniętej na tym tle marskości dochodzi do manifestacji cech nadciśnienia wrotnego w postaci podśluzówkowych poszerzeń  naczyń żylnych. Swoiste cechy zapalenia żołądka mogą również być manifestacją  nadciśnienia w układzie żyły wrotnej (określane jako tzw. gastropatia wrotna). Zapalenie żołądka oraz zmiany nadżerkowo- owrzodzeniowe są dobrze poznanymi schorzeniami związanymi z zakażeniem bakterią Helicobacter pylori, przy czym bardziej jeśli chodzi o ich lokalizację dwunastniczą niż żoładkową. Obecnie eradykacja tej bakterii związana jest głownie z symptomatyczną chorobą żołądka, ale również innych manifestacji np. idopatycznej  małopłytkowości . Wcześniejsza terapia 7 dniowa 2 antybiotykami w pierwszym rzucie okazała się nie wystarczająca. Wskazuje się na konieczność stosowania 2-3 antybiotyków przez 2 tygodnie. Wygląd brodawki Vatera ma duże znaczenie dla diagnostyki różnicowej żółtaczek i znacząco ułatwia rozpoznanie w przypadku widocznej makroskoopowo zmienionej morfologicznie struktury. Większą wartość diagnostyczną ma jednak wykorzystanie endoskopu o bocznej projekcji żródła światła (duodenoskopia). Dobrym przykładem połączenia endoskopowej metody diagnostycznej i terapeutycznej jest endoskopowa wsteczna cholangiopankreatografia (tzw. ERCP), pozwalająca zgłębnikować zewnątrzwątrobowe drogi żółciowe i przy udziale aparatu RTG zakontrastować i uwidocznić całe drzewo dużych dróg żółciowych.  Dolne odcinki przewodu pokarmowego obrazuje się przy udziale endoskopów o grubszym i dłuższym aparacie wziernikującym . W zależności od odcinka, który chcemy zobrazować stosuje  się rekto- sigmo- i kolonoskopię. Ze względu na dość powszechniej dostępne giętkie aparaty wziernikowe zastępuje się badania rektoskopwe giętkimi fiberoskopami dzięki czemu pacjent jest mniej obciążony samym badaniem oraz jest możliwość zbadania całego odcinka jelita grubego. Do badań jelita cienkiego wykorzystuje się tzw. endoskopię kapsułkową, pozwalającą na całodobowym monitorowaniu pasażu jelitowego po uprzednim połknięciu kapsułki z wmontowanym aparatem rejestrującym. Z uwagi jednak na wciąż wysokie koszty samej metody jest ona rzadko stosowana, a zasadnicze jej wady sprowadzają się do trudności weryfikacji artefaktów (badanie niepowtarzalne) oraz niemożliwości weryfikacji histopatologicznej. Podobne wady niosą ze sobą metody wirtualne tzw. wirtualna kolonoskopia, gdzie dodatkowo naraża się pacjenta na wysokie dawki promieniowania RTG.

 

 

 

wartość


 
Badania endoskopowe w rozpoznawaniu chorób zakaźnych przewodu pokarmowego
Rak wątroby (Hepatoma)
Autoimmunologiczne zapalenie wątroby
choroba refluskowa przełyku
Choroba hemoroidalna
HBV
HCV
STŁUSZCZENIE WĄTROBY
MAŁOPŁYTWKOŚĆ INDUKOWANA HCV
miejsce praktykiO mniePublikacjeŻyciorysUlubione linkiKontakt do mnieGaleria obrazówTematyka
porady w zakresie chorób wątroby i innych chorób przewodu pokramowego